Në korrik të këtij viti, adhuruesit e natyrës e të bjeshkatarisë, Gani Halili e Lorik Bokshi po bënin përpjekje t'i pushtonin dy maja mali në rrethin e Tropojës, atë të Gjarprit dhe të Isuf Demës. Një bari i atyshëm, duke ua treguar toponimet e zonës, ju flet për majën me emër të parëndomtë - Qytetin e rrasave, dhe u thotë se aty ka një shpellë të veçantë, shpella e Çafkave, të cilën, sipas tij, pos barinjve të anës, nuk e ka vizituar kush.
- Nga kureshtja u ngjitëm në të këtë maje rreth 2060 m lartësi mbidetare dhe pamë se nuk quhej rastësisht Qyteti i Rrasave, sepse vërtet maja e sheshtë dhe e gjerë ishte e tëra me rrasa. Pas një kërkimi këmbëngulës deri në forcat e fundit, gjetëm edhe shpellën. Qëndruam ca kohë, bëmë foto, u kënaqëm me bukurinë, por edhe u trishtuam nga thellësia e pafund e shpellës", thotë Gani Halili.
Të nesërmën Ganiu i poston fotot nga ngjitja dhe të shpellës në profilin e tij në Facebook, të cilat i sheh Aziz Kastrati nga Prizreni, që punon dhe jeton në Gjermani dhe i kërkon që me Lorikun ta shoqërojnë deri te shpella. Kështu edhe filloi plani i aventurës. Azizi mori pushim nga puna, i bëri gati pajisjet për lëshim, dhe me një mik tjetër nga diaspora, Isa Balajn, erdhën në Kosovë. Në këtë eksplorim u bashkua edhe Blerton Nuhaj, kryetari i klubit të ngjitjes “Ketrat” dhe ekspedita pesëanëtarëshe ishte gati për t'u nisur.
Shpella e Çafkave në rrethin e Tropojë, gjendet midis luginës së Çeremit në verilindje dhe degëve të majta të Valbonës në juglindje, në një kodër e Qytetit të Rrasave në mes të majes së Gjarpërit (2142 m) dhe të majës së Isuf Demës (2243 m). Grupi nga Kosova për here të parë u futën në këtë shpellë boshti, shpellë vertikale e veçantë, çfarë vërtet janë të rralla.


Të shtunën, 8 gusht 2020, grupi me pajisjet e nevojshme, me një makin 4x4 niset për ta realizuar qëllimin. Pas 4 orësh udhetimi, arrijnë deri te fillimi i ngjitjes për në shpellë; ju desht edhe një orë ngjitjeje të mundishme, të ngarkuar me gjithë ato paisje. Te shpella bëjnë një pushim për ta marrë veten dhe pa humbur kohë fillojnë përgaditjet për lëshim. Së pari lëshojnë një litar të gjatë 100 m, e pastaj edhe një tjetër 150 m, për ta matur thellësinë. Një kanarinë e lëshuar me gjithë kafaz duhet të bëjë testin se atje poshtë ajri është në rregull dhe ka mjaft oksigjen.

Në shpellë vendosin të hyjnë Azizi e Blertoni, pastaj edhe Isa. Deri sa ata u përgaditën për lëshim, bënë shpimin, vendosjen e ankerave, lidhën litarët 150 m, pastaj filloi lëshimi i të dyve përnjëherë që zgjati 5 min, ndërsa në kthim ngjitja 1 orë. I pari pas qëndrimit 1 orë e 15 min doli Blertoni, kurse Azizi pas 2 orë qëndrimi.

Gjatë gjithë kohës së lëshimit, qëndrimit dhe ngjitjes ekipi mbajnë kontakt me radiolidhje, kështu që pak a shumë përjetojnë të gjithë ato emocione të përziera e të papritura.

Ekspedita zbuloi se diametri i kësaj shpelle është 7 m, thellësia mbi 120 m. Poshtë gjendet një grumbull masiv bore, i formuar gjatë shumë viteve, në formë piramide deri 30 m lartësi. Poshte ka një hapësirë sa një fushë futbolli 100 me 50 m, në formë kupole, shumë e ftohtë, pa shenja të ndonjë gjallese, si lakuriqët etj., me dy korridore të vërejtura, një i madh dhe tjetri me i vogël, të cilat kanë mbetur për t’u eksploruar në të ardhmen.
"Nuk mundem pa e përmendur edhe Isuf Adem Doçin, 70 vjeç, një bari me ndikim dhe i respektuar i zonës, i cili më vonë u bashkua me ne dhe qendroi deri në fund. Ai ishte jashtëzakonisht i lumtur që ne shqiptarët ishim të parët që hynim në shpellë dhe ishte shumë kurioz të shihte se si do ta realizonim këtë qëllim. Ai e falenderoi Zotin që rastisi të ishte pjesëmarrës dhe të informohej për të panjohurat e kësaj shpelle, duke na thënë se tash e tutje kjo shpellë do të quhet shpella e Kosovës, duke premtuar se herën tjetër do ta therin qengjin e do të festojmë pranë shpellës", thotë Ganiu.




